رودبار قصران

رودبار قصران از نواحی ییلاقی منطقه شمیرانات محسوب می شود که شامل شهرهای شمشک، فشم، میگون و اوشان می شود. نگاهی به این منطقه بیاندازیم.

منطقه رودبار قصران

رودبار قصران، یکی از ییلاقات سرسبز و محبوب تهرانی هاست که بخشی از شهرستان شمیرانات استان تهران به شمار می آید. از نظر جغرافیایی، رودبار قصران بین ییلاق مازندران در دامنه های جنوبی البرز مرکزی و نیز منطقه شمیران قرار گرفته. زبان مردمان این منطقه، به دو گونه تقسیم می گردد. زبان بخشی از مردمان این سرزمین به گویش و زبان مازندرانی شباهت و نزدیکی دارد. بقیه نیز به زبان و گویشی که ویژگی های زبان های کاسپین را داشته و فارسی – مازندرانی محسوب می شود، صحبت می کنند.

نام قصران در واقع عربی شده واژه کوهسران است که دو بخش علیا یا سفلی را شامل می شده. بخش علیا یا درونی آن شامل لواسانات، رودبار قصران، بومهن، جاجرود و دهستان سیاهرود بوده. بخش دیگر آن یا قصران سفلی شامل آسارا، کرج، دیزین و شهرستانک بوده که در عرف مردمان امروزی بیشتر به لواسانات مشهور می باشد. شهر تهران که در گذشته آن را طهران می نامیده اند، قبل از حمله مغول به ایران که منجر به تخریب شهر ری و مهاجرت اهالی آن به تهران شد، یکی از روستاهای کم اهمیت قصران سفلی بوده.

انیس الدوله، ملکه ای از رودبار قصران

رودبار قصران در دوره ناصرالدین شاه قاجار، پاتوق این پادشاه و شاهان بعد از او محسوب می شده و به عنوان ییلاق محبوب این شاه قجری در حاشیه دارالخلافه تهران مورد استفاده قرار می گرفته. یکی از مهم ترین دلایل علاقه ویژه ناصرالدین شاه به این منطقه آن بود که همسر محبوبش انیس الدوله از اهالی روستای امامه این منطقه بوده. از این رو یکی از مقاصد همیشگی اردوی همایونی پر از خدم و حشم این شاه قاجار، در ماه های گرم سال، روستای امامه در این ناحیه بوده.

ماجرای آشنایی ناصرالدین شاه با انیس الدوله و عشق آنها نیز از جزئیات تاریخی جذاب مربوط به منطقه رودبار قصران می شود. منابع تاریخی نقل می کنند که انیس الدوله یک دختر رعیت یتیم و اهل روستای امامه بود که شاه او را در یکی از شکارهایش در منطقه، در حالی که چوپانی گله عمویش را می کرده دیده و چند دقیقه ای با او گپ زده. شاه در همین دیدار کوتاه چنان مجذوب انیس الدوله می شود که که او را از شکارگاه به قصر برده و به دست جیران همسر محبوب خود می سپارد تا رسوم درباری را به او یاد دهد.

دیدنی های رودبار قصران

پس از مرگ جیران، پادشاه با انیس الدوله، ازدواج کرده و او یعنی زنی از ناحیه رودبار قصران به تدریج ملکه غیر رسمی دربار شده و جایگاه بسیار بالایی پیدا می کند. بسیاری از کسانی که می خواستند به ناصرالدین شاه نزدیک شوند یا درخواستی از او داشتند، به انیس الدوله پناه می بردند.او تنها کسی در دربار ایران بود که یارای مخالفت با شاه را داشت. به طوری که در ماجرای تحریم تنباکو، او درمخالفت با شاه قلیان ها را شکست و زنان دربار را از استعمال تنباکو منع کرده و قلیان ها را از حرم جمع نمود.

با این حال انیس الدوله به شدت به این شاه قاجار عشق می ورزید. زمانی که بعد از مرگ ناصرالدین شاه، مقرری ماهانه انیس الدوله را برایش بردند، او با دیدن عکس شاه بر روی اسکناس، آنقدر گریه کرد تا از غصه از حال رفت و در نهایت هم مرد. نامه ها و روابط عاشقانه شاه و انیس الدوله در اسناد تاریخی جمع آوری شده اند. در واقع این بانوی برخاسته از رودبار قصران، نقش مهمی در تاریخ دوره ناصری ایران بازی می کرده.

علت نامگذاری رودبار قصران

در زبان فارسی، به جایی که در کنار رودهای فراوان بوده و به نوعی ساحل رود باشد، رودبار می گویند. از آنجا که در منطقه رودبار قصران، رودهای بسیاری از جمله جاجرود و شعبه های آن در جریان هستند، به آن رودبار می گویند. اصطلاح رودبارِ قصران به معنای منطقه پر از رودِ ناحیه قصران می باشد. شبیه این نامگذاری در مناطق دیگر دامنه های جنوبی البرز نیز دیده می شود. مثلاً به منجیل، رودبار زیتون می گویند و ناحیه دیگری که در حاشیه الموت واقع شده، به نام رودبار الموت نامیده می شود. این ترکیب به این معناست که قصران ناحیه ای بزرگ تری می باشد که این رودبار مربوط به آن و بخشی از آن می باشد.

در ضمن لازم به یادآوری می باشد که با آن که خیلی ها این ناحیه را بخشی از منطقه لواسانات می دانند، با این حال این ناحیه از لواسانات مجزا می باشد. از نظر تقسیمات کشوری، شهرهای اوشان، شمشک، میگون و فشم و همچنین روستاهایی مانند روته، آبنیک، امامه، زایگان یا گرمابدر بخشی از این منطقه به شمار می آیند. اغلب افراد، به علت شهرت شهرهای این بخش از شمیرانات، رودبار قصران را به آنها مربوط و بخشی از آنها می دانند که این تصور غلط است.

مسیر رودبار قصران

دیدنی های رودبار قصران

همان طور که در بخش پیشین گفته شد، رودبار قصران شامل ناحیه وسیعی که بسیاری از شهرها و روستاهای توریستی در آن قرار دارند، می شود. هر آنچه که به عنوان دیدنی های شهرهای اوشان، فشم، میگون و شمشک و روستاهای آنها شمرده می شود، در واقع جزو جاذبه های گردشگری منطقه به حساب می آیند. دیدنی های توریستی این منطقه را می توان در چهار دسته جاذبه های تاریخی، مذهبی، طبیعی و ورزشی طبقه بندی کرد.

از منظر دیدنی های طبیعی این منطقه باید گفت که کلیت شهرها وروستاهای رودبار قصران، بخشی از جاذبه های مرتبط با طبیعت آن به حساب می آیند. این ناحیه کوهستانی بوده و از این منظر در آن تعداد زیادی رودخانه، چشمه، دشت، دره، غار و آبشار شکل گرفته که هر کدام به تنهایی می توانند موضوع یک گردش نیم روزه تا یک روزه باشند.

علاوه بر این که این منطقه سرشار از انواع باغات میوه و نیز گیاهان دارویی یا خودروی بسیار زیبا می باشد. ساختار کوچه باغی روستاهای منطقه رودبار قصران باعث شده که گردشگران زیادی به طبیعت گردی در میان کوچه ها و معابر روستاهای آن بپردازند. پوشش جانوری این منطقه نیز بسیار غنی بوده و در مواردی باعث شده که بخش هایی آن به عنوان منطقه حفاظت شده، تعریف شوند.

از منظر جاذبه های مذهبی منطقه رودبار قصران می توان به امامزاده های متعددی که در میان روستاها، کوه ها و دشت های آن پراکنده اند، اشاره کرد. بنا و ساخت بسیاری از این امامزاده ها از نظر تاریخی نیز ارزشمند بوده و به قرن های 7 الی 11 هجری قمری باز می گردند. از جمله این اماکن متبرکه می توان امامزاده میرسلیم میگون، امامزاده طبیب آبنیک، امامزاده شاهچراغ گرمابدر و امامزاده اسماعیل شمشک را نام برد. در کنار این مکان ها، دیگر اماکن تاریخی نیز به وفور در رودبار و قصران یافت می شود. قلعه کیقباد اوشان، محوطه تاریخی لار هملون، قلعه دزدبند شهرستانک، خانه تاریخی آقای هومن شهر میگون و زیارتگاه مقبره پیر جبار از آن جمله اند.

رودبار قصران به علت اینکه در میان کوه ها واقع شده همیشه برای علاقمندان به کوهنوردی یک مقصد عالی به حساب می آمده. از این رو افراد بسیاری برای فتح قله های بی شمار این منطقه با تجهیزات کوهنوردی عازم آن می شوند. همچنین برف خیز بودن این ناحیه در زمستان، باعث شده که پیست های اسکی مشهور و شناخته شده ای در آن شکل بگیرد که از آن جمله می توان به پیست بین المللی دیزین، پیست شمشک و پیست دربند سر اشاره کرد.

یک مدرسه یخ نوردی به نام مدرسه هملون نیز در این منطقه شکل گرفته که باعث رونق این درزش جذاب در این ناحیه شده. در کنار اینها به علت وجود غارهایی مانند غارهای تنگه هملون، دره اسپول، لالان و غار استوار میگون، غارنوردی نیز به لیست جاذبه های ورزشی رودبار قصران اضافه شده.

مسیر رودبار قصران

همان طور که پیش از این نیز گفته شد، در واقع رودبار قصران شامل منطقه وسیعی می شود. برای رسیدن به منطقه اوشان و فشم باید از اتوبان ارتش تهران به شمال شرقی ترین بخش شهر تهران رفت و از آنجا وارد جاده لشگرک شد. پس از آن با گذشتن از پیچ و خم های این جاده کوهستانی به میدانی که یک مسیر آن به سمت لواسان رفته و راه دیگرش به سوی فشم می رود، حرکت کرد.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید