تالاب فریدونکنار

تالاب فریدونکنار یکی از تالاب های بسیار مهم ایران بوده که هر ساله در فصل های سرد میزبان زیباترین پرنده های مهاجر می باشد.

تالاب فریدونکنار

یکی از ناب ترین و بدیع ترین جلوه های طبیعت در ایران را باید تالاب ها دانست. تالاب ها را بسیاری به عنوان تصفیه خانه های زمین می شناسند. در ایران تالاب های بسیاری وجود دارند که به دو گروه مصنوعی و طبیعی تقسیم می شوند. مهم ترین ویژگی تالاب ها که آنها را از بقیه اکوسیستم آب محور طبیعت متمایز می کند، مانگاری نسبی آب در آن هاست. از تالاب های ایران باید به تالاب انزلی، تالاب بختگان، تالاب سوستان، جازموریان، گاوخونی، میانکاله، شادگان و تالاب فریدونکنار اشاره کرد. تالاب ها از چنان اهمیتی در محیط زیست برخوردارند که در سال 1351 شمسی، یک نشست جهانی برای بررسی شیوه های حفظ و نگهداری آنها در شهر رامسر برگزار شد.

این نشست به کنوانسیون رامسر مشهور شده و بر اساس تعریف ارائه شده در آن تالاب دربردارنده همه مناطق مردابی، برکه های مصنوعی یا طبیعی و نم زارهای سیاه و باتلاقی می باشد که به شکل دائمی یا موقتی دارای آب روان یا ساکن و شور یا شیرین و یا نیمه شور باشند. همچنین بخش هایی از دریا که در موقع جذر آب، بلندی آب در آنها از 6 متر بیشتر نباشد نیز تالاب محسوب می شوند. با آن که در ظاهر تالاب هایی چون تالاب فریدونکنار، به علت راکد بودن آب در آنها آلوده و محل تجمع حشرات موذی به نظر می آیند، این تالاب ها ارزش زیست محیطی و حیاتی بسیار مهمی دارند.

تالاب ها در واقع در بازداری از فرسایش خاک و مناطق ساحلی و همچنین غنی نمودن خاک و گرفتن رسوب های آن، بسیار مفید می باشند. نقش دیگر تالاب هایی چون تالاب فریدونکنار، کنترل سیلاب ها و در کنار آن تامین آب و مواد غذایی مورد نیاز حیوانات و گیاهان اکوسیستم است. در یک صد سال گذشته، دو سوم تالاب های دنیا از بین رفته اند و در حال حاضر 33 درصد آنها نسبت به سده قبل باقی مانده. و بر اساس یک پژوهش جهانی دیگر در سیصد سال گذشته، 87 درصد تالاب جهان از بین رفته اند که خطری جدی برای زیست گونه های گیاهی و حیوانی مناطق تالابی به شمار می آید.

ویژگی های تالاب فریدونکنار

تالاب فریدونکنار در جنوب شرقی این شهرستان قرار گرفته و سه جاده سرخرود در شرق، اجاکسر در غرب و گاز در جنوب، مسیرهای منتهی به این تالاب زیبای ایران به شمار می آیند. این تالاب وسعتی در حدود 5427 هکتار داشته و در آن گونه های جانوری و گیاهی متنوعی زیست می کنند. ارتفاع این تالاب به طو رمتوسط 23 متر زیر سطح آب های آزاد می باشد. این تالاب یکی از 22 تالاب ثبت شده در فهرست رامسر و کنوانسیون رامسر است. در حال حاضر بیش از نصفی از این تالاب به مزارع برنج اختصاص یافته و وسعت باقی مانده آن در زمستان ها پر آب تر شده و به بیشینه وسعت خود می رسد.

تالاب فریدونکنار اغلب در تابستان ها خشک و کم آب شده و سطح رویی آن از گیاهان پوشیده می شود. تالاب فریدونکنار در نزدیکی دریای خزر واقع شده و در آن مجموعه ای از رویشگاه های طبیعی و مصنوعی و مواردی چون استخرها، آب بندان ها، نواحی جنگلی پست خزری، پناهگاه حیات وحش و کشتزارهای برنح وجود دارند. این تالاب، محل زیست فصلی میلیون ها پرنده مهاجر از نادرترین گونه های آن است که در فاصله میان سیبری و ایران در حال جا به جایی های فصلی هستند. بهترین زمان بازدید از این تالاب، دو ماه آذر و آبان می باشد که در آنها حضور پرندگان مهاجر به اوج خود می رسد.

پرندگان تالاب فریدونکنار

گونه های گیاهی تالاب فریدونکنار

تالاب فریدونکنار به عنوان بخشی مهم و اثرگذار از اکوسیستم منطقه فریدونکنار، دارای گونه های گیاهی بسیار متنوع و زیبایی می باشد. این گونه ها به سه رسته گیاهان جنگلی، آبزی و خرابه روی یا خرابه زی تقسیم می شوند. از جمله پوشش گیاهی این تالاب باید به گیاهان خانواده حبوبات، گل سرخ، گندمیان، کاسنی و هفت بند اشاره نمود که بیش از دیگر گونه های گیاهی در منطقه وجود دارند. د رکناره تالاب نیز می توان با درختانی چون داغداغان، شمشاد و زبان گنجشک مواجه شد.

گونه های جانوری تالاب فریدونکنار

با آن که پرندگان تالاب فریدونکنار، عمده پوشش جانوری این منطقه را تشکیل می دهند، با این حال می توان انواع دیگر حیوانات چون دوزیستان، خزندگان و پستانداران را نیز در آن مشاهده کرد. در این تالاب 10 گونه از آبزیان و ماهیان زیست می کنند که مهم ترین آنها گامبوزیا، کپور، سیاه ماهی، سیاه کولی، شاه کولی و لای ماهی هستند. در واقع این منطقه تالابی یکی از بهترین ذخیره گاه های گونه آبزی لای ماهی به شمار می آید. همچنین پستاندارانی مانند شنگ، راسو، شغال و شنگ در جنگل های نزدیک به این تالاب زندگی کرده و قورباغه، مار و لاک پشت نیز در این منطقه یافت می شوند.

اما پرندگان مهم ترین موجودات زنده تالاب فریدونکنار به شمار می آیند. هر ساله چند هزار پرنده در قالب 120 گونه در نیمه دوم سال و در فصل سرما میهمان این تالاب می شوند. برخی از این پرندگان بین یک تا 6 ماه را در این تالاب سکونت کرده و بعضی دیگر فقط برای تامین غذا، به این تالاب سفر می کنند. از میان مشهورترین پرندگان مهاجر این تالاب زیبا می توان به پلیکان، درنای سیبری، کشیم، پرلا، آنقوت، قو، غاز، انواع مرغابی، اردک، حواصیل و تنجه اشاره نمود.

علاوه بر این موارد گونه های دیگری از پرندگانی که در تالاب فریدونکنار دیده می شوند، عبارتند از خوتکا، عقاب دریایی، دم سفید، شاهین، ماهیخورک، سسک، سار، گنجشک، چنگر ، یلوه، کاکایی، جغد انبار، پیپت تالابی، دم جنبانک، سینه سرخ، زرد پره، سینه سیاه وکبوتر جنگلی. علت این حضور بالای پرندگان در این تالاب آن می باشد که متاسفانه 80 درصد تالاب های کشورکه زیست بوم این پرندگانند از بین رفته و برای نمونه پرنده ای چون فلامینگو از آنجا که زیستگاه زمستانی خود را از دست داده به این تالاب سفر می کند، در حالی که تغذیه مناسب او در این فضا وجود ندارد.

عکس تالاب فریدونکنار

درنای امید تالاب فریدونکنار

درناهای سیبری مهم ترین و مشهورترین گونه های پرندگان این تالاب هستند. زیست بوم اصلی درناها در فصل های گرم سال، منطقه سیبری روسیه می باشد. در گذشته درناهای سیبری با شروع پاییز، به سه مقصد ایران، چین و هند پرواز می کردند. متاسفانه با گذشت زمان این گونه در معرض انقراض قرار گرفته و از مهاجران سیبری به سمت هند دیگر نشانی باقی نمانده. تنها گونه های مهاجر چین این درناها از نظر زیستی در وضعیت مناسبی هستند و از میان همه آنهایی که به ایران سفر می کرده اند، فقط یک درنا باقی مانده که به تالاب فریدونکنار سفر می کند و نامش را درنای امید گذاشته اند.

مهم ترین دلیل از بین رفتن این درناها شکار این پرندگان زیبا و استثنایی در طی پنج دهه گذشته می باشد. این درناها برای اولین بار در دهه پنجاه در یک گروه 18 تایی در محوطه تالاب فریدونکنار مشاهده شدند. با این حال شکار غیرقانونی این پرنده باعث شد در سال 1381 فقط چهار درنا باقی بمانند. این درناها بسیار ارزشمند هستند و نیاز به مراقبت ویژه دارند. چرا که تولید مثل آنها محدود بوده و تا آخر عمر خود فقط با یک پرنده دیگر جفت گیری کرده و تک جفت داشتن از ویژگی های آنان است.

با آنکه در سال 1383 مسئولان محیط زیست روسیه، 2 جوجه درنا را به این 4 درنای باقیمانده افزودند، اما آنها به علت سن اندک نتوانستند این مسیر را با آن 4 درنا همراهی کنند. در نهایت در سال 1385، یک جفت از آنها باقی ماند که فعالان محیط زیست نام آنها را امید و آرزو گذاشتند. در سال 1387، درنای آرزو نیز متاسفانه از بین رفته و از سال 1387 به بعد درنای امید تنها بازمانده درناهای تالاب فریدونکنار هر ساله 6 هزار کیلومتر را به تنهایی طی می کند تا به این تالاب برسد. بسیاری از دوستداران طبیعت هرساله در آغاز پاییز منتظر ورود درنای امید به آسمان این تالاب هستند.

درنای امید تالاب فریدونکنار، آخرین بار در 14 آبان سال 99 به این منطقه سفر کرده که پس از 115 روز در اسفندماه آن سال به سیبری بازگشت. این درنای تک افتاده و زیبا 13 سال را به صورت انفرادی و تکی مهاجرت کرده و مسیر خود را از سیبری آغاز نموده، پس از گذر از روسیه، قزاقستان و آذربایجان به فریدونکنار می رسد. این درنا، تنها بازمانده گله غربی درناهای سیبری به شمار می آید. این درنا 135 سانتی متر طول داشته و صدای آن نسبت به درناهای دیگر جهان، آرام تر اما رساتر است. درنای امید 22 سال سن دارد و سن پیش بینی شده معمول برای او 35 سال می باشد.

درنای امید تالاب فریدونکنار با نزدیک شدن بهار، از این تالاب سفر کرده به سمت گیلان، جمهوری آذریایجان، داغستان و قزاقستان رفته و در پایان مسیر در یک دریاچه در مجاورت اقیانوس منجمد شمالی آرام می گیرد. این درنا منقار سیاه و پرهای سفید داشته و انتهای بالش به رنگ سیاه درآمده. صورت و پاهای او نیز سرخ رنگ می باشند. طول بال او وقتی که به گشوده ترین حالت خود می رسد، به دو متر بالغ می گردد. حدود چهار سال پیش ورود این پرنده به تاخیر افتاده بود که باعث نگرانی فعالان محیط زیست گشته بود. علت این موضوع نیز آلودگی های زیست محیطی منطقه بود. اما خوشبختانه در آذرماه درنای امید در آسمان تالاب ظاهر شد.

خطرات پیش روی پرندگان تالاب فریدونکنار

در مسیر این درنای دوست داشتنی و دیگر پرندگان تالاب فریدونکنار خطرات بسیاری در کمین است. چرا که متاسفانه در پاییز و زمستان آب بندان ها و کشتزارهای برنج این تالاب بدل به دامگاه پرندگان می شوند. مشکل عمده برای مقابله با این دامگاه ها، آن است که به علت ملک خصوصی بودن منطقه وسیعی از نواحی اطراف تالاب، سازمان محیط زیست امکان جلوگیری از برپایی این دامگاه ها را ندارد. این پرندگان قیمت بالایی در بازار دارند و همین موضوع بسیاری از شکارچیان مسلح را برای شکار آنها وسوسه کرده و حضور پست های نگهبانی حفاظت محیط زیست نیز تاثیر چندانی در کاهش این موضوع ندارد.

تالاب فریدونکنار کجاست

مهم ترین اهداف شکارچیان غیرقانونی منطقه، صید اردک سرسبز، غاز خاکستری، چنگر و اردک فیلوش می باشند. بنا بر برخی آمار غیرسمی، شاید سالانه حدود یک میلیون پرنده در تالاب فریدونکنار گرفتار شکارچیان می شوند که رقمی بسیار نگران کننده است. برای شکار این پرندگان شیوه های ممنوع شده ای برای شکار همچون دوماچال، شب دام یا دام هوایی و همچنین نصب قفسه های عظیم کرس به کار می روند. این موضوع باعث شده غیر از درنای سیبری گونه های دیگری نیز در معض انقراض قرار بگیرند که عبارتند از آنقوت، بوتیمار، اردک مرمری، قوی فریادکش، قوی گنگ، خروس کولی عقاب تالابی، پلیکان خاکستری، طاووسک و موارد بسیار دیگر.

یکی دیگر از خطرات در کمین این پرندگان زیبای تالاب فریدونکنار، تاکسیدرمی کردن آنها می باشد. در اصل تاکسیدرمی شیوه ای برای نگاهداری بدن حیواناتی که در طبیعت و بعد از گذران عمر معمول خود می مردند، بوده. اما در حال حاضر متاسفانه، پرندگان به صورت زنده شکار شده و بعد برای این که بدن آنها آسیبی نبیند، با گاز خفه می شوند. این عمل بسیار دردناک بر روی سیاه چشم و شاهین انجام می پذیرد. در این فرایند حیوان تاکسیدرمی شده و با قیمت گزاف به فروش می رسد. برخی دیگر از پرندگان نیز به صورت زنده به پرنده فروشی ها و باغ های پرندگان منتقل می شوند.

تالاب فریدونکنار کجاست

تالاب فریدونکنار از مهم ترین جاذبه های توریستی فریدونکنار محسوب می شود. برای دسترسی به این تالاب، بهترین مسیر جاده آمل به فریدونکنار خواهد بود. مسیر پیشنهادی دیگر نیز بزرگراه بابلسر به بابل است که در آن باید پس از چند کیلومتر جلوتر آمدن از بابلسر، وارد جاده گاز شده و بعد به تالاب فریدونکنار رسید.

اقامت در فریدونکنار در سفر به آن

فریدونکنار علاوه بر تالاب فریدونکنار جاذبه های دیدنی بسیار دیگری نیز دارد که از جمله آنها می توان به بندرگاه، ساحل و شالیزارهای آن اشاره نمود. بناهای تاریخی نیز چون تپه قلاکتی یا سقاخانه نیز از دیدنی های دیگر این شهر هستند. بازدید از همه این زیبایی ها شاید نیاز به سفری طولانی تر داشته باشد. پیشنهاد ما به شما اجاره ویلا در فریدون کنار و سکونتی چند روزه در این شهر زیبای مازندران می باشد. بی تردید سفری زیبا و رویایی در انتظار شما خواهد بود.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید