اسرار جنگل‌های هیرکانی

جنگل های هیرکانی از قدیمی ترین و جذاب ترین مناطق سر سبز با آب و هوایی مطلوب در تمامی فصول سال در شمال است

جنگل های هیرکانی ، جاذبه‌ای بکر و سرسبز در شمال

جنگل های شمال کشور که با نام هیرکانی معروف هستند از قدیمی ترین جنگل های متراکم ایران است که در جنوب دریای خزر بین کشورمان ایران و آذربایجان قرار گرفته است. بنابر شواهد موجود عمر درختان جنگل های هیرکانی به دوره سوم زمین شناسی که مربوط به دایناسورهای می شود نیز برمی گردند؛ اما خبر خوب درباره این جنگل های ثبت شدن آن ها در فهرست آثار جهانی یونسکو می باشد.

هیرکانی از قدیمی ترین جنگل های دنیا

جنگل های هیرکانی ایران که عنوان قدیمی ترین جنگل های دنیا را به خود کسب کرده اند در خطه شمالی کشور قرار گرفته و بخش عمده ای از جنگل های کشور را به خود اختصاص داده اند. قدمت این منطقه بنابر فسیل ها و دیگر شواهد کشف شده به دوره سوم زمین شناسی و عصر یخبندان بر می گردد. این جنگل ها به عنوان میراث جهانی در سازمان یونسکو در تاریخ ۱۴ تیر ماه ۱۳۹۸ به ثبت رسیدند و این برای صنعت گردشگری کشورمان بسیار حائز اهمیت است.

این جنگل های چند میلیون ساله در پنج استان ایران گسترده شده اند و از جمله مهمترین جاذبه هایی که در دل این جنگل های قرار دارند مناطق نام آشنایی نظیر پارک ملی گلستان، جنگل ابر شاهرود، منطقه حفاظت شده جهان‌نما، منطقه حفاظت شده بولا است.

جنگل های هیرکانی در فهرست میراث جهانی

یونسکو روز جمعه ۱۴ تیر، منطقه باستانی بابل در عراق و جنگل‌‌های هیرکانی در شمال ایران را به فهرست میراث جهانی اضافه کرد. نام جنگل‌های هیرکانی – که قدمتی چندین میلیون ساله دارند – از نام قدیم گرگان (هیرکان) گرفته شده و در پنج استان ایران گسترده است. منطقه باستانی بابل در پی گسترش امپراتوری هخامنشیان، به تصرف این امپراتوری در آمد.

مختصری از تاریخچه ی جنگل‌های هیرکانی ایران

اگر بخواهیم مختصری از تاریخچه ی جنگل های هیرکانی را بگوییم اینطور بیان می شود در زمان دور اروپایی نام قدیم گرگان که به مرکزیت گنبد، هیرکان می نامیدند. واژه هیرکانی بعدها تبدیل به گرگان شد که در بر گیرنده دشت گرگان، خلیج گرگان و … نیز می شد. جنگل های هیرکانی از قدیمی ترین جنگل های جهان محسوب می شوند و در بخش هایی از سمنان، مازندران و مناطق اطراف آن نیز گسترده می شوند.

موقعیت جنگل‌های هیرکانی ایران

از لحاظ جغرافیایی جنگل های هیرکانی ایران در ۸۰۰ کیلومتری مسیر آستارا به شرق گرگان واقع شده است و عرض آن حدود ۱۱۰ کیلومتر می شود که در دامنه های شمالی رشته کوه البرز از سطح دریا تا خط مرزی جنگل های ادامه پیدا کرده اند. مساحت جنگل های هیرکانی ایران بیش از ۸/۱ میلیون هکتار است که ۱/۱ درصد از سرزمین ایران را تشکیل می دهد.

جنگل های هیرکانی ایران ۵ استان کشور را به خود اختصاص داده اند که آن ها عبارت از اردبیل، مازندران، گلستان، گیلان و شمال استان خراسان می شوند. این منطقه در حال حاضر به عنوان یکی از مناطق اکولوژیکی با عنوان جنگل مخلوط هیرکانی خزر شناخته می شود که یکی از ۲۰۰ منطقه اکولوژیکی معرفی شده در جهان توسط بنیاد جهانی حمایت از حیات وحش معرفی شده است.

نزدیک به ۵۳% از جنگل های هیرکانی در مازندران، ۲۶ درصد در استان گیلان و ۲۱ درصد هم در گلستان قرار گرفته اند. از جمله جاذبه هایی که در آن های می توانید شاهد جنگل های هیرکانی ایران باشید، مناطقی نیز جنگل افراتخته، جنگل الیمستان، جنگل های ارسباران، پارک جنگلی ناهارخوران گرگان، پارک جنگلی بی بی یانلو، جنگل ابر شاهرود و پارک ملی گلستان می باشد که می توانید به طور مستقیم به این جنگل ها از طریق آن ها دسترسی داشته باشند. البته این مساحت پهناور به همین جاذبه ها محدود نمی شوند و مناطق دیگری نظیر چهار باغ چالوس، جنگل خشک ‌داران، گشت رودخان، سیاه رودبار گیلان، بولا، جنگل واز، حوزه کجور نوشهر، پلنگ دره و همچنین منطقه حفاظت شده لیسار نیز جزو این جنگل های کهنسال نیز بوده اند.

آب و هوای جنگل های هیرکانی

شرایط آب و هوایی در جنگل های هیرکانی با توجه به این که تمامی جنگل های گرمسیری در جهان دارای ۴ نوع آب و هوا در طول سال هستند، اما این جنگل های فسیل زنده در ایران دارای سه لایه آب و هوایی هستند. آب و هوا در پارک ملی هیرکان آذربایجان، مرطوب است، تابستان هایش خشک است، پاییز آن مرطوب است و در زمستان آب وهوایی معتدل دارد. شرایط آب و هوایی منطقه هیرکانی بسیار مساعد و خوب بوده به طوری که میلیون ها سال است توانسته اند به بقای خود در شمال کشور ادامه دهند و پناهگاه حیوانات زیادی باشند.

گونه های حیوانی و گیاهی جنگل های هیرکانی

این نوع از جنگل های در حالی که در اکثر نقاط اروپا و سیبری به دلیل سرما و یخبندان توانایی بقا نداشتند اغلب از بین رفته اند، اما در کشور ما ایران به دلیل شرایط اقلیمی معتدلی که در حاشیه دریای خزر وجود داشته نیز توانسته به حیات تاکنون ادامه دهد.

همانطور که در بالا هم گفتیم جنگل های هیرکانی بازمانده ای از دوره سوم زمین شناسی و عصر یخبندان محسوب می شود که از نظر گونه های بومی و باستانی، دارای پوشش گیاهی و تنوع زیستی بالایی می باشد. این منطقه با نادرترین گونه های جنگلی جهان که شامل ۱۵۰ گونه بومی درختی و بوته ای می شود و همچنین نزدیک به ۶۰ گونه پستاندار، ۳۴۰ گونه پرنده، ۶۷ گونه ماهی، ۲۹ گونه خزنده و ۹ گونه دوزیست به عنوان یکی از منحصر به فردترین اکولوژی های جهان معرفی شده است.

یکی از معروف ترین گونه های گوشتخواری که در منطقه جنگل های هیرکانی ایران وجود داشته، ببر مازندران بوده که متاسفانه ۲۰ سال از منقرض شدن آن می گذرد. بعد از ببر مازندران دیگر گونه هایی که به طور چشم گیری نسل آن ها در حال انقراض است عبارت از خرس قهوه ای، شغال، گربه جنگلی، شنگ، مرال، سیاه گوش و پلنگ می باشد. شاید برایتان جالب باشید بدانید که جنگل ‌های هیرکانی همچنین به عنوان منطقه مهم بین ‌المللی برای پرندگان (IBA) ثبت شده است.

اقامت در جنگل های هیرکانی ایران

اگر خواستید در جنگل های هیرکانی ایران اقامت داشته باید همانطور که گفتیم این جنگل ها در استان های مختلفی قرار گرفته اند و بستگی دارد که شما در کدام یک از استان ها ذی ربط که شامل گیلان، مازندران، گرگان، گلستان یا اردبیل حضور دارید. در هر کدام از این استان ها اگر خواستید اقامت داشته باشید متوسط هزینه ای که برای اقامت باید در نظر داشته باشید از ۹۰ تا ۴۰۰ هزار تومان است. لازم به ذکر است که بگوییم، هتل ها و اقامتگاه های بسیار متنوع به همراه امکانات کاملی در این مناطق به دلیل توریستی بودن نیز وجود دارد، پس برای اقامت خیالتان کاملا راحت باشد.

البته اگر اهل ماندن در جنگل و کمپ زدن هم هستید که دیگری نیازی به اطلاعات مربوط به هتل ها ندارید و می توانید در یک منطقه امنی از جنگل ها شب را سپری کنید.

اگر خواستید در جنگل اقامت داشته باشید، خواهشمندیم که در حفظ و نگهداری جنگل کوشا باشید و از ریختن زباله در محیط زیست یا آسیب رساندن به درختان به شدت خودداری نمایید.

ویژگی ها و نواحی رویش جنگل های هیرکانی

درختان این جنگل ها از نوع مختلط پهن برگ حاشیه جنوب دریای خزر است که با آب و هوای نیمه مدیترانه ای و مرطوب سازگارند. جنگل های هیرکانی بر اساس ارتفاعی که در آن هستن (سطح دریا، کوهپایه های کم ارتفاع، کوهپایه های بلند، نقاط خیلی مرتفع) غالبا پوشش گیاهی متفاوتی دارند. از معروف ترین درختان این جنگل ها می توان راش، بلوط، توسکا، نارون، زبان گنجشک، شمشاد و …. را نام برد.گفته می شود که در عرض های جغرافیایی بیش از ۴۰ درجه جنگل درخت راش وجود ندارند گفته می شود که در عرض های جغرافیایی بیش از ۴۰ درجه جنگل درخت راش وجود ندارند، اما جنگل های هیرکانی ایران که به طور متوسط در عرض ۳۸ درجه قرار گرفته اند توده های فشرده درخت راش را دارا هستند که از این نظر منحصر بفرد هستند.

نکته آخر

ایران عزیز ما سراسر زیبایی است. مناطق دیدنی ایران بسیارند. ما در لوکس ویلا در تلاشیم تا بهترین و زیباترین جاهای دیدنی ایران را معرفی کنیم. شما هم اگر به منطقه‌ای سفر کردید که دوست دارید با دیگران به اشتراک بگذارید، به ما معرفی کنید.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید